Węgierskimi śladami Karola Malczyka

Został przetarty szlak twórczości artystycznej Karola Malczyka na Węgrzech. Artysta malarz, pochodzący z Barwałdu Średniego, jest autorem polichromii w kościele św. Józefa w Kalwarii Zebrzydowskiej, którą wykonał w 1937r. We wrześniu 1939 r. emigrował z ogromną grupą Polaków na Węgry, gdzie działając w podziemiu przebywał do końca II Wojny Światowej. Równocześnie, wraz z żoną Miladą, stworzył polichromie w wielu węgierskich kościołach. Na szlaku tej twórczości znalazł się Kościół Polski w Budapeszcie przy Polskiej Parafii Personalnej z aniołami w kształcie godła polskiego i Matką Bożą Częstochowską. Dalej, na Nizinie Węgierskiej, Karol Malczyk wykonał polichromie w trzech kościołach w miastach: Kiskunhalas, Kiskunmajsa i Kiskoros. W każdym kościele widać ogromna pracę artysty. W sceny religijne i historię Węgier zostały wplecione delikatnie sceny polskie. Wśród namalowanych postaci odnaleźć można portrety artysty i jego żony. Na Węgrzech pozostały jeszcze do odkrycia dwa kościoły, w Tokaju i Mad oraz… kościoły w USA pomalowane po II Wojnie Światowej, gdzie Karol emigrował i nigdy do Polski nie powrócił. Węgry są bliskie Polsce poprzez wielowiekową historię, wspólnych bohaterów narodowych, władców i świętych. Karola Malczyka dla Polski odkrył ks. Maciej Józefowicz, pracujący przez wiele lat w polskim kościele w Budapeszcie. Inspiracją do śledzenia losów artysty stała się znaleziona na strychu pisemna umowa na pomalowanie kościoła. Ks.Maciej wyruszył śladami Karola Malczyka, dzięki zdobytym materiałom powstał film, którego reżyserem był Grzegorz Łubczyk, film prezentowany w Centrum Kultury w Kalwarii Zebrzydowskiej w marcu 2014 r. Mamy więc jeszcze jednego, wciąż nieznanego szeroko, wielkiego artystę związanego z Kalwarią Zebrzydowską. Warto tę postać poznać, wyruszyć szlakiem węgierskim, zajrzeć do kościołów, odwiedzić węgierskie miasteczka, poznać ludzi, poznać historię. Pierwszą grupę „zwiadowczą” tworzyli : ks. Wiesław Cygan - gospodarz kościoła św. Józefa w Kalwarii Zebrzydowskiej, Zbigniew Stradomski - Burmistrz naszego miasta, Krystyna Kuchareczko z grupy współpracy międzynarodowej, Małgorzata Malciak reprezentująca Barwałd Średni, miejsce urodzenia artysty, Krystyna Duda z Towarzystwa Przyjaciół Kalwarii Zebrzydowskiej, Dawid Pająk - fotograf i dokumentalista CKSiT oraz Marta Hordziej - koordynator całego wydarzenia. Przewodnikiem grupy był ks. Maciej Józefowicz, jedyny znający biegle ten absolutnie niezrozumiały dla Polaków (i nie tylko!) język, ludzi, kulturę, sztukę, kuchnię i miejsca. Powiedzenie „Polak, Węgier, dwa bratanki” doprawdy ma w sobie wiele prawdy.

 

fot. Dawid Pająk