Spis wyborców - informacja

Urząd Miasta w Kalwarii Zebrzydowskiej przekazał spis wyborców Poczcie Polskiej.

Poczta Polska realizując zadania postawione przez Premiera wydane w decyzji Prezesa Rady Ministrów, zwróciła się z wnioskiem do Burmistrza Kalwarii Zebrzydowskiej o przekazanie danych ze spisu wyborców. Wniosek został opatrzony podpisem elektronicznym.

W dniu 27 kwietnia Burmistrz Miasta po przeanalizowaniu wniosku, konsultacji z Kancelarią Prawną realizującą zadania na rzecz Urzędu, podjął decyzję o przekazaniu w/w spisu wyborców.

 

Wniosek Poczty Polskiej i Decyzja Prezesa Rady Ministrów - w sprawie udostępnienia Spisu Wyborców

Przedstawiamy wyjaśnienia dotyczące przekazywania Poczcie Polskiej informacji ze spisu wyborców w związku z wyborami na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, przekazane przez Wojewodę Małopolskiego - pełna treść

1. Zgodnie z art. 99 ustawy z dnia 16 kwietnia 2020 r. o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. poz. 695) operator pocztowy (Poczta Polska) jest uprawniony do pozyskania od organów jednostek samorządu terytorialnego danych osobowych wskazanych ww. przepisem prawa.

2. Podstawą działań Poczty Polskiej jest obowiązek nałożony poleceniem (decyzją) Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 kwietnia 2020 r. wydanym na podstawie art. 11 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 z późn. zm). Zgodnie z ust. 2 ww. artykułu (wg stanu prawnego na dzień wydania polecenia) polecenia wydawane są w drodze decyzji administracyjnej i podlegają natychmiastowemu wykonaniu z chwilą ich doręczenia lub ogłoszenia oraz nie wymagają uzasadnienia.

3. Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej zajął w tej sprawie stanowisko (pismem z dnia 23 kwietnia 2020 r. znak: ZPOW-421-10/20 skierowanym do komisarzy wyborczych) i wskazał wymogi formalnoprawne, jakie winien spełniać wniosek Poczty Polskiej złożony w trybie ww. art. 99 ustawy z dnia 16 kwietnia 2020 r. – podstawą do wydania danych ze spisu wyborców przez gminę może być wyłącznie wniosek podpisany podpisem elektronicznym przez osobę upoważnioną do reprezentowania operatora wyznaczonego. Do wniosku powinna być dołączona kopia rozstrzygnięcia organu administracji rządowej o nałożeniu na operatora wyznaczonego obowiązku, z którym wiąże się konieczność pozyskania danych ze spisu wyborców.

4. Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych w oświadczeniu z dnia 24 kwietnia 2020 r. (dostępnym na stronie internetowej UODO) poinformował, że istnieje podstawa prawna do 2 udostępnienia danych osobowych operatowi pocztowemu, o ile wniosek ten spełnia wymogi, co do formy.

5. Poczta Polska skierowała w dniu 24 kwietnia br. do wszystkich gmin stosowny wniosek zgodnie z ww. wymogami formalnoprawnymi.

6. Wydanie spisu wyborców Poczcie Polskiej na ww. podstawach prawnych odbywa się w ramach koniecznych przygotowań do wyborów zarządzonych na 10 maja 2020 r., które będą miały miejsce w okresie pandemii koronawirusa i COVID-19.

 

Oświadczenie Prezesa UODO ws. pozyskiwania danych osobowych wyborców przez operatora pocztowego

W związku z powtarzającymi się pytaniami i wątpliwościami kierowanymi do organu nadzorczego dotyczącymi pozyskiwania danych osobowych wyborców przez operatora pocztowego w celu organizacji wyborów na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych przedstawia swoje stanowisko w sprawie.

W polskim systemie prawa to Państwowa Komisja Wyborcza odgrywa kluczową rolę przy organizacji wyborów. Do zadań Państwowej Komisji Wyborczej zgodnie z art. 160 §  1.  Kodeksu wyborczego należy m.in. sprawowanie nadzoru nad przestrzeganiem prawa wyborczego oraz sprawowanie nadzoru nad prowadzeniem i aktualizowaniem rejestru wyborców oraz sporządzaniem spisów wyborców. W świetle obowiązujących przepisów prawa to Państwowa Komisja Wyborcza, a nie Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych, jest organem odpowiedzialnym za właściwy przebieg wyborów na Prezydenta RP.

Prezes UODO pragnie zwrócić uwagę, że funkcjonujemy w specyficznym okresie pandemii, w którym wiele organów państwa stara się zapewnić ich, w miarę możliwości, normalne funkcjonowanie. W tym celu została uchwalona tzw. specustawa, która w czasie pandemii reguluje wiele aspektów naszego życia.

Zgodnie z art. 99 obowiązującej od 18 kwietnia 2020 r. ustawy z 16 kwietnia 2020 r. o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. poz. 695) operator wyznaczony w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, po złożeniu przez siebie wniosku w formie elektronicznej, otrzymuje dane z rejestru PESEL, bądź też z innego spisu lub rejestru będącego w dyspozycji organu administracji publicznej, jeżeli dane te są potrzebne do realizacji zadań związanych z organizacją wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej bądź w celu wykonania innych obowiązków nałożonych przez organy administracji rządowej. Dane, o których mowa w zdaniu pierwszym, przekazywane są operatorowi wyznaczonemu, w formie elektronicznej, w terminie nie dłuższym niż 2 dni robocze od dnia otrzymania wniosku. Operator wyznaczony uprawniony jest do przetwarzania danych wyłącznie w celu, w jakim otrzymał te dane.

Z powyższego przepisu prawa wynika, że operator pocztowy jest uprawniony do pozyskania od organu administracji publicznej danych osobowych wskazanych ww. przepisem prawa, jeżeli zachodzi jedna z dwóch niezależnych od siebie przesłanek. W pierwszym przypadku udostępnienie danych jest możliwe, jeżeli dane te są potrzebne do realizacji zadań związanych z organizacją wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Natomiast w drugim przypadku udostępnienie danych jest możliwe, jeżeli dane te są potrzebne w celu wykonania innych obowiązków nałożonych przez organy administracji rządowej. Nie ulega wątpliwości, że pierwsza przesłanka w obecnie obowiązującym stanie prawnym nie występuje.

W związku z wprowadzeniem ww. przepisu prawa Państwowa Komisja Wyborcza, która zgodnie z art. 157 §  1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2019 r. poz. 684 i 1504 oraz z 2020 r. poz. 568, 695), dalej: Kodeks wyborczy, jest stałym najwyższym organem wyborczym właściwym w sprawach przeprowadzania wyborów i referendów, zajęła stanowisko, określające rolę operatora pocztowego, a także obowiązek współpracy z nim w zakresie udostępnienia danych ze spisu wyborców[1].

Z powyższego stanowiska wynika, że w obrocie prawnym istnieje rozstrzygnięcie organu administracji rządowej, którego kopia w ocenie Państwowej Komisji Wyborczej powinna być dołączona do wniosku operatora wyznaczonego (operator w treści wniosków powołał się na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 kwietnia 2020 r.), nakładające obowiązek, o którym mowa w art. 99 ustawy o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2, dla realizacji którego potrzebne jest pozyskanie danych osobowych przez operatora pocztowego, a tym samym uznać należy, że istnieje podstawa prawna do udostępniania tych danych operatorowi pocztowemu, o ile wniosek operatora o udostępnienie danych spełnia wymagania co do formy określone ww. przepisem prawa. Zgodnie bowiem z art. 6 ust. 1 lit. c rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietna 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119  z 04.05.2016, str. 1, z późn. zm.[2]), dalej: RODO, przetwarzanie jest zgodne z prawem jeżeli jest niezbędne do wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze.

Należy ponadto wskazać, że Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych podkreśla rolę zasad ochrony danych osobowych wskazanych w art. 5 RODO. Przepis art. 5 ust. 1 lit. f RODO jasno stanowi, że dane osobowe muszą być przetwarzane w sposób zapewniający odpowiednie bezpieczeństwo danych osobowych, w tym ochronę przed niedozwolonym lub niezgodnym z prawem przetwarzaniem oraz przypadkową utratą, zniszczeniem lub uszkodzeniem, za pomocą odpowiednich środków technicznych lub organizacyjnych. Zarówno podmioty zobowiązane do przekazania danych osobowych, jak i operator wyznaczony, powinni zapewnić wysoki standard zabezpieczeń systemów informatycznych wykorzystywanych do przetwarzania tych danych, by zminimalizować ryzyka ich niezgodnego z prawem ujawnienia. W celu wyeliminowania ryzyka naruszenia praw lub wolności osób głosujących w wyborach powinny zostać wdrożone adekwatne środki organizacyjne, aby zapewnić stopień bezpieczeństwa odpowiadający temu ryzyku.

Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych będzie przyglądać się całemu procesowi, współpracować z inspektorami ochrony danych, a w przypadku naruszeń podejmie stosowne kroki wobec administratorów danych.